agro-trak.pl

Spedytor morski co robi, ile zarabia? Praca, zarobki, wyzwania

Marcin Nowicki.

31 października 2025

Spedytor morski co robi, ile zarabia? Praca, zarobki, wyzwania

Spis treści

Jeśli zastanawiasz się, kim jest spedytor morski i na czym dokładnie polega jego praca, ten artykuł jest dla Ciebie. Przygotowałem kompleksowy przewodnik, który pomoże Ci zrozumieć kluczową rolę tego zawodu w globalnym handlu, poznać jego codzienne obowiązki, wymagane umiejętności oraz perspektywy kariery i zarobki w Polsce. To idealne źródło informacji dla każdego, kto rozważa karierę w spedycji lub po prostu chce zgłębić tajniki transportu morskiego.

Spedytor morski to kluczowy organizator transportu kompleksowo koordynuje przewóz ładunków drogą morską.

  • Główne zadanie spedytora morskiego to kompleksowa organizacja i koordynacja transportu ładunków drogą morską, działając jako pośrednik między klientem a przewoźnikiem.
  • Do kluczowych obowiązków należą: wybór przewoźnika, rezerwacja miejsca na statku, przygotowanie dokumentacji (w tym konosamentu), odprawa celna, ubezpieczenie ładunku oraz monitorowanie przesyłki.
  • Wymagane umiejętności to przede wszystkim biegła znajomość języka angielskiego, przepisów Incoterms, systemów spedycyjnych, a także rozwinięte zdolności negocjacyjne, komunikatywność i odporność na stres.
  • Zarobki w Polsce (na początek 2026 roku) wahają się od około 5 000 zł brutto dla juniora do ponad 12 000 zł brutto dla starszego specjalisty, często uzupełniane atrakcyjnym systemem prowizyjnym.
  • Perspektywy kariery są stabilne, z rosnącym zapotrzebowaniem na specjalistów, możliwością awansu na Team Leadera, kierownika działu lub specjalizacji w konkretnych typach ładunków.
  • Zawód mierzy się z wyzwaniami takimi jak cyfryzacja, automatyzacja procesów oraz rosnące wymagania dotyczące zrównoważonego rozwoju i ekologii w transporcie.
W dzisiejszym świecie, gdzie handel międzynarodowy stanowi podstawę gospodarki, rola spedytora morskiego jest absolutnie nie do przecenienia. To właśnie on jest mózgiem operacji, która pozwala na płynny przepływ towarów przez oceany i morza. Spedytor morski to nie tylko pośrednik, ale przede wszystkim architekt logistyczny, odpowiedzialny za kompleksową organizację i koordynację transportu ładunków drogą morską. Od momentu przyjęcia zlecenia, aż po dostarczenie towaru do miejsca docelowego, to on dba o każdy detal, zapewniając, że przesyłka dotrze bezpiecznie, na czas i zgodnie z oczekiwaniami klienta.

Różnica między spedytorem, logistykiem a przewoźnikiem: kogo potrzebujesz?

Często spotykam się z pytaniem o różnice między spedytorem, logistykiem a przewoźnikiem. Warto to sobie jasno wyjaśnić. Przewoźnik to podmiot, który fizycznie realizuje transport posiada statki, ciężarówki czy samoloty i przewozi ładunki. Logistyk natomiast zajmuje się optymalizacją całego łańcucha dostaw, planując i zarządzając przepływem towarów, informacji i finansów, często w skali makro. Spedytor zaś jest organizatorem transportu. Nie posiada własnych środków transportu, ale zleca przewóz przewoźnikom. Jego rola polega na wyborze najlepszej trasy, przewoźnika, negocjowaniu warunków, przygotowaniu dokumentacji i monitorowaniu przesyłki. W przypadku spedytora morskiego, jego specjalizacja dotyczy właśnie transportu drogą wodną, co wymaga specyficznej wiedzy i kontaktów.

Dlaczego transport morski wciąż dominuje w światowym handlu?

Transport morski od wieków stanowi kręgosłup globalnego handlu i, mimo rozwoju innych form przewozu, wciąż pozostaje dominujący. Dzieje się tak z kilku kluczowych powodów. Przede wszystkim, statki handlowe oferują nieporównywalnie większą ładowność niż jakikolwiek inny środek transportu, co pozwala na przewóz ogromnych ilości towarów jednorazowo. Jest to również najbardziej efektywna kosztowo opcja na długich dystansach, co ma ogromne znaczenie dla przedsiębiorstw operujących na rynkach międzynarodowych. Dodatkowo, transport morski jest niezwykle wszechstronny, umożliwiając przewóz praktycznie każdego rodzaju ładunku od surowców masowych, przez produkty gotowe w kontenerach, aż po ładunki ponadgabarytowe czy niebezpieczne. To właśnie te zalety sprawiają, że spedytor morski ma tak wiele pracy.

Praca spedytora morskiego schemat

Od zlecenia do dostawy: jak wygląda praca spedytora morskiego krok po kroku

Praca spedytora morskiego to złożony proces, który wymaga precyzji, wiedzy i ciągłego kontaktu z wieloma podmiotami. Pozwól, że oprowadzę Cię przez typowy cykl realizacji zlecenia.

  1. Wybór przewoźnika i środka transportu: Na początku spedytor analizuje potrzeby klienta, rodzaj ładunku, jego wielkość, trasę i termin dostawy. Następnie kontaktuje się z różnymi armatorami (właścicielami statków), negocjuje stawki frachtu i warunki przewozu, aby znaleźć najbardziej optymalne rozwiązanie pod względem kosztów i czasu. To często wymaga dużej elastyczności i umiejętności szybkiego reagowania na zmieniające się oferty rynkowe.

  2. Rezerwacja miejsca na statku: Po wyborze przewoźnika, spedytor dokonuje rezerwacji odpowiedniej przestrzeni ładunkowej na statku. W zależności od rodzaju ładunku może to być miejsce w kontenerze (FCL Full Container Load, LCL Less than Container Load) lub na pokładzie dla ładunków masowych czy ponadgabarytowych. Precyzja w tym kroku jest kluczowa, aby uniknąć opóźnień i dodatkowych kosztów.

  3. Przygotowanie dokumentacji: To jeden z najbardziej odpowiedzialnych etapów. Spedytor sporządza i weryfikuje szereg dokumentów transportowych. Najważniejszym z nich jest konosament (Bill of Lading B/L), który pełni funkcję morskiego listu przewozowego, dowodu przyjęcia ładunku na statek oraz dokumentu własności towaru. Bez konosamentu nie można odebrać ładunku w porcie przeznaczenia. Oprócz tego przygotowuje faktury handlowe, listy przewozowe, świadectwa pochodzenia i inne dokumenty wymagane przez przepisy międzynarodowe i krajowe.

  4. Odprawa celna: Spedytor koordynuje wszelkie formalności związane z importem i eksportem towarów. Często współpracuje z wyspecjalizowanymi agencjami celnymi, aby zapewnić płynny przebieg odprawy, prawidłowe naliczenie ceł i podatków oraz zgodność z przepisami celnymi. Błędy na tym etapie mogą prowadzić do poważnych opóźnień i wysokich kar.
  5. Ubezpieczenie ładunku: W trosce o bezpieczeństwo towaru klienta, spedytor często doradza i organizuje ubezpieczenie ładunku na czas transportu. Chroni to przed stratami wynikającymi z uszkodzeń, zagubienia czy kradzieży, co jest szczególnie ważne w transporcie morskim, gdzie ryzyko jest z natury rzeczy wyższe.
  6. Koordynacja transportu "door-to-door": Wiele zleceń obejmuje transport od drzwi do drzwi. Oznacza to, że spedytor nie tylko organizuje przewóz morski, ale także dowóz towaru z miejsca nadania do portu załadunku oraz z portu wyładunku do miejsca docelowego, często wykorzystując transport drogowy lub kolejowy. To wymaga doskonałej synchronizacji i zarządzania wieloma podwykonawcami.

  7. Monitorowanie przesyłki i informowanie klienta: Przez cały czas trwania transportu spedytor śledzi status ładunku, wykorzystując systemy monitoringu przewoźników i portów. Bieżąco informuje klienta o postępach, ewentualnych opóźnieniach czy nieprzewidzianych sytuacjach. To buduje zaufanie i pozwala klientowi na planowanie dalszych działań.

  8. Kontakt z klientem i podwykonawcami: Przez cały proces spedytor utrzymuje stały kontakt z klientami, przewoźnikami, agentami celnymi i innymi partnerami w łańcuchu dostaw. Rozwiązuje bieżące problemy, odpowiada na pytania i dba o płynną komunikację, co jest kluczowe dla sukcesu każdej operacji spedycyjnej.

Mózg operacji: jakie umiejętności definiują skutecznego spedytora morskiego

Bycie skutecznym spedytorem morskim to znacznie więcej niż tylko znajomość procedur. To zawód, który wymaga unikalnego połączenia rozległej wiedzy technicznej z doskonale rozwiniętymi kompetencjami miękkimi. W mojej ocenie, tylko takie połączenie pozwala efektywnie zarządzać złożonymi procesami transportowymi, które często bywają nieprzewidywalne i wymagają szybkiego reagowania.

Kompetencje twarde: znajomość przepisów, Incoterms i systemów IT

Bez solidnych podstaw teoretycznych i praktycznych, trudno o sukces w spedycji. Oto kluczowe kompetencje twarde:

  • Znajomość przepisów prawa transportowego i celnego: Spedytor musi być na bieżąco z krajowymi i międzynarodowymi regulacjami dotyczącymi przewozu towarów, w tym przepisami celnymi, podatkowymi i bezpieczeństwa. To podstawa, by uniknąć problemów prawnych i finansowych.
  • Znajomość konwencji międzynarodowych (np. Incoterms): Warunki Incoterms (International Commercial Terms) określają obowiązki i ryzyka kupującego i sprzedającego w transakcjach międzynarodowych. Spedytor musi doskonale rozumieć te zasady, aby prawidłowo doradzać klientom i przygotowywać dokumentację.
  • Umiejętność obsługi systemów spedycyjnych i portowych: Współczesna spedycja jest silnie scyfryzowana. Spedytor musi sprawnie posługiwać się specjalistycznym oprogramowaniem do zarządzania zleceniami, śledzenia ładunków, generowania dokumentacji oraz systemami informatycznymi portów.

Kompetencje miękkie: sztuka negocjacji, odporność na stres i myślenie analityczne

Oprócz wiedzy, równie ważne są cechy charakteru i umiejętności interpersonalne:

  • Zdolności negocjacyjne: Spedytor nieustannie negocjuje stawki z przewoźnikami, warunki dostaw i rozwiązania problemów. Umiejętność osiągania korzystnych warunków jest kluczowa dla rentowności operacji.
  • Komunikatywność: Efektywna komunikacja z klientami, przewoźnikami, agentami celnymi i innymi partnerami jest fundamentem. Jasne przekazywanie informacji i umiejętność słuchania to podstawa.
  • Umiejętność pracy pod presją czasu: W spedycji często liczy się każda minuta. Spedytor musi umieć podejmować szybkie i trafne decyzje, nawet w stresujących sytuacjach, gdy terminy są napięte.
  • Odporność na stres: Nieprzewidziane zdarzenia, takie jak opóźnienia, awarie czy problemy z dokumentacją, są częścią codzienności. Spedytor musi zachować spokój i skutecznie rozwiązywać problemy.
  • Doskonała organizacja pracy: Zarządzanie wieloma zleceniami jednocześnie, dbanie o terminy i priorytety wymaga perfekcyjnej organizacji i umiejętności multitaskingu.
  • Dokładność i odpowiedzialność: Błędy w dokumentacji czy planowaniu mogą mieć poważne konsekwencje finansowe i logistyczne. Precyzja i poczucie odpowiedzialności są więc niezbędne.

Język angielski jako absolutna podstawa: dlaczego bez niego ani rusz?

Chciałbym to podkreślić z całą mocą: biegła znajomość języka angielskiego to absolutna podstawa w pracy spedytora morskiego. Bez niej po prostu nie ma możliwości efektywnej pracy w tej branży. Handel morski jest globalny, a angielski to lingua franca międzynarodowej komunikacji. Codziennie będziesz rozmawiać z armatorami z różnych krajów, agentami portowymi, celnikami i klientami z całego świata. Wszystkie kluczowe dokumenty, umowy i korespondencja są zazwyczaj w języku angielskim. Znajomość dodatkowych języków, takich jak niemiecki, hiszpański czy chiński, jest oczywiście ogromnym atutem i może otworzyć drzwi do obsługi specyficznych rynków, ale angielski to must-have.

Kariera w spedycji morskiej

Ścieżka kariery w spedycji morskiej: jak zacząć i dokąd można dojść

Spedycja morska to branża z ogromnym potencjałem. Wzrost globalnego handlu przekłada się na stabilne i rosnące zapotrzebowanie na wykwalifikowanych spedytorów. To oznacza, że decydując się na tę ścieżkę, wybierasz zawód z dobrymi perspektywami na przyszłość i możliwościami ciągłego rozwoju.

Studia, technikum czy kursy? Jak zdobyć niezbędne kwalifikacje?

Drogi do zawodu spedytora morskiego są różnorodne. Wielu spedytorów to absolwenci kierunków logistycznych, transportowych lub handlu międzynarodowego na uczelniach wyższych. Takie studia zapewniają solidne podstawy teoretyczne. Jednak wykształcenie wyższe nie jest zawsze warunkiem koniecznym. Coraz więcej firm ceni sobie praktyczne doświadczenie i umiejętności zdobyte na przykład w technikach spedycyjnych. Istnieją również liczne specjalistyczne kursy i szkolenia, które pozwalają zdobyć niezbędną wiedzę w krótszym czasie. Niezależnie od wybranej ścieżki, kluczowe jest ciągłe dokształcanie się i zdobywanie praktyki.

Stanowisko juniorskie: od czego zaczyna asystent spedytora?

Zazwyczaj karierę w spedycji morskiej zaczyna się od stanowiska asystenta spedytora. To naturalny punkt startowy, który pozwala na naukę zawodu od podstaw. Na tym etapie asystent wspiera starszych spedytorów w codziennych obowiązkach: przygotowuje wstępną dokumentację, wprowadza dane do systemów, monitoruje status przesyłek, odpowiada na proste zapytania klientów i koordynuje drobne zadania. To doskonała okazja, by poznać specyfikę branży, nauczyć się procedur, zrozumieć żargon i zbudować pierwsze kontakty. Asystent spedytora uczy się również, jak radzić sobie z presją czasu i rozwiązywać pierwsze, często proste, problemy logistyczne.

Perspektywy rozwoju: specjalista, Team Leader, a może własna firma?

Możliwości rozwoju w spedycji morskiej są naprawdę szerokie:

  • Specjalista ds. spedycji: Po zdobyciu doświadczenia jako asystent, naturalnym krokiem jest awans na samodzielnego specjalistę, który zarządza własnym portfelem klientów i zleceń.
  • Team Leader / Kierownik działu spedycji: Osoby z dużym doświadczeniem i umiejętnościami przywódczymi mogą awansować na stanowiska zarządzające, kierując zespołami spedytorów i odpowiadając za wyniki całego działu.
  • Specjalizacja w obsłudze specyficznych ładunków: Można również rozwijać się w kierunku specjalisty od konkretnych typów ładunków, np. ponadgabarytowych, niebezpiecznych (ADR) czy chłodniczych, co wymaga pogłębionej wiedzy i często wiąże się z wyższymi zarobkami.
  • Własna działalność: Niektórzy doświadczeni spedytorzy decydują się na otwarcie własnej firmy spedycyjnej, wykorzystując zdobyte kontakty i wiedzę.

Specjalizacje w branży: transport kontenerowy FCL, LCL, a może ładunki ponadgabarytowe?

Branża spedycji morskiej oferuje wiele możliwości specjalizacji, co pozwala na rozwijanie unikalnych kompetencji. Można skupić się na transporcie kontenerowym, który dzieli się na FCL (Full Container Load), czyli przewóz całego kontenera dla jednego klienta, oraz LCL (Less than Container Load), gdzie ładunki od kilku klientów są konsolidowane w jednym kontenerze. Każda z tych opcji ma swoją specyfikę i wymaga nieco innego podejścia. Inna ścieżka to specjalizacja w obsłudze ładunków ponadgabarytowych, które wymagają niestandardowych rozwiązań transportowych i zezwoleń, lub ładunków niebezpiecznych (ADR), co wiąże się z rygorystycznymi przepisami bezpieczeństwa i specjalistyczną wiedzą. Wybór specjalizacji często zależy od zainteresowań spedytora i zapotrzebowania rynku.

Zarobki spedytora morskiego w Polsce

Ile zarabia spedytor morski w Polsce: realne stawki i perspektywy finansowe

Kwestia zarobków zawsze budzi duże zainteresowanie, i słusznie. Wynagrodzenie spedytora morskiego w Polsce jest dość zróżnicowane i zależy od wielu czynników. Kluczowe znaczenie ma doświadczenie, wielkość i renoma firmy, lokalizacja, a także indywidualne wyniki i system premiowy. Z moich obserwacji wynika, że branża oferuje konkurencyjne stawki, które rosną wraz z rozwojem kompetencji.

Widełki płacowe w zależności od doświadczenia: od juniora do seniora

Na początek 2026 roku, sytuacja na rynku pracy spedytorów morskich w Polsce przedstawia się następująco:

Stanowisko Widełki płacowe brutto
Początkujący/Asystent spedytora ok. 5 000 - 6 500 zł
Specjalista ds. spedycji (Mid) ok. 7 000 - 9 000 zł (mediana ok. 7 600 zł)
Starszy specjalista ok. 8 000 - 12 000 zł (najlepsi powyżej 15 000 zł)

Warto zaznaczyć, że podane widełki to wynagrodzenie podstawowe. Do tego często dochodzą premie i prowizje, które mogą znacząco zwiększyć całkowite zarobki.

Lokalizacja ma znaczenie: gdzie w Polsce zarabia się najwięcej?

Jak w wielu branżach, również w spedycji morskiej lokalizacja ma istotny wpływ na wysokość wynagrodzenia. Najwyższe stawki oferowane są zazwyczaj w miastach portowych, które są głównymi ośrodkami spedycji morskiej. Mówię tu przede wszystkim o Trójmieście (Gdynia, Gdańsk), ale również o Szczecinie. Duże firmy spedycyjne mają swoje oddziały także w Warszawie, która jako centrum biznesowe również oferuje atrakcyjne warunki zatrudnienia. W mniejszych miejscowościach lub regionach oddalonych od portów, zarobki mogą być nieco niższe.

Rola systemu prowizyjnego w całkowitym wynagrodzeniu

System prowizyjny to bardzo ważny element wynagrodzenia spedytora morskiego, szczególnie na bardziej zaawansowanych stanowiskach. W wielu firmach pensja podstawowa jest uzupełniana o premie, które są bezpośrednio powiązane z osiąganymi wynikami. Może to być prowizja od wartości zrealizowanych zleceń, od wygenerowanego zysku, od pozyskanych nowych klientów czy od utrzymania określonego wolumenu transportów. Taki system motywuje do efektywniejszej pracy i pozwala najlepszym spedytorom na znaczne zwiększenie swoich dochodów, często przekraczając widełki wynagrodzenia podstawowego. To sprawia, że zawód ten jest atrakcyjny dla osób ambitnych i zorientowanych na cel.

Największe wyzwania i przyszłość zawodu: z czym mierzy się spedytor

Zawód spedytora morskiego jest niezwykle dynamiczny. To nie jest praca dla osób, które lubią rutynę. Wymaga ciągłego dostosowywania się do zmieniających się warunków rynkowych, przepisów i technologii. Patrząc w przyszłość, widzę wiele wyzwań, ale również fascynujących możliwości rozwoju.

Codzienne "gaszenie pożarów": jak radzić sobie z opóźnieniami i nieprzewidzianymi problemami?

Jednym z największych wyzwań, z jakimi spedytor morski mierzy się na co dzień, jest konieczność "gaszenia pożarów". Opóźnienia w transporcie, problemy z dokumentacją, awarie sprzętu, strajki w portach, a nawet nieprzewidziane warunki pogodowe to wszystko może pokrzyżować plany. Spedytor musi być mistrzem improwizacji i szybkiego reagowania. Ważne jest, aby mieć plan B, a nawet C, i umieć elastycznie dostosowywać się do zmieniającej się sytuacji. Kluczem jest również proaktywna komunikacja z klientem, informowanie go o problemach i proponowanie alternatywnych rozwiązań, zanim sytuacja stanie się krytyczna. Moje doświadczenie pokazuje, że klienci cenią sobie szczerość i skuteczność w rozwiązywaniu problemów.

Cyfryzacja i automatyzacja: jak technologia zmienia pracę w spedycji?

Cyfryzacja i automatyzacja to siły, które nieustannie kształtują branżę spedycyjną. Nowe technologie, takie jak śledzenie ładunków w czasie rzeczywistym, wykorzystanie technologii blockchain do zabezpieczania dokumentacji czy platformy do zarządzania procesami logistycznymi, zmieniają sposób pracy spedytorów. Dzięki nim wiele rutynowych zadań może zostać zautomatyzowanych, co zwalnia spedytorów z powtarzalnych czynności i pozwala im skupić się na bardziej złożonych aspektach, takich jak negocjacje czy rozwiązywanie problemów. To wymaga jednak od spedytorów ciągłego uczenia się i adaptacji do nowych narzędzi i systemów.

Przeczytaj również: Spedytor krajowy: Zarobki, obowiązki, kariera. Czy AI go zastąpi?

Zrównoważony rozwój i ekologia w transporcie morskim

Coraz większy nacisk na zrównoważony rozwój i ekologię to kolejne istotne wyzwanie dla branży transportu morskiego, a co za tym idzie dla spedytorów. Klienci i regulacje prawne wymagają wyboru bardziej ekologicznych rozwiązań, co oznacza konieczność poszukiwania przewoźników stosujących statki o niższej emisji, optymalizowania tras w celu zmniejszenia śladu węglowego czy raportowania emisji CO2. Spedytorzy muszą być na bieżąco z nowymi normami i technologiami, które wspierają zieloną logistykę, a także umieć doradzać klientom w zakresie wyboru najbardziej ekologicznych opcji transportu. To trend, który będzie tylko narastał i stanie się integralną częścią pracy spedytora morskiego.

Źródło:

[1]

https://zarobki.pracuj.pl/raporty-i-trendy-placowe/spedytor-morski-ile-zarabia-i-co-robi

[2]

https://bbats.pl/spedytor-morski-czym-sie-zajmuje/

FAQ - Najczęstsze pytania

Spedytor morski kompleksowo organizuje transport ładunków drogą morską. Wybiera przewoźnika, rezerwuje miejsce na statku, przygotowuje dokumentację (np. konosament), koordynuje odprawy celne, ubezpiecza ładunek i monitoruje przesyłkę od nadania do dostawy.

Niezbędna jest biegła znajomość angielskiego, przepisów Incoterms i systemów spedycyjnych. Równie ważne są kompetencje miękkie: zdolności negocjacyjne, komunikatywność, odporność na stres, doskonała organizacja pracy oraz dokładność.

Zarobki spedytora morskiego w Polsce (początek 2026) wahają się od ok. 5 000 zł brutto dla juniora do ponad 12 000 zł brutto dla seniora. Zależą od doświadczenia, lokalizacji (najwięcej w Trójmieście) i systemu prowizyjnego.

Często preferowane jest wykształcenie wyższe (logistyka, transport, handel międzynarodowy), ale liczy się też doświadczenie. Można zacząć po technikum spedycyjnym lub specjalistycznych kursach. Kluczowe jest ciągłe dokształcanie i praktyka.

Oceń artykuł

Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline

Tagi

spedytor morski co robi
/
obowiązki spedytora morskiego
/
jak zostać spedytorem morskim
Autor Marcin Nowicki
Marcin Nowicki
Jestem Marcin Nowicki, z pasją związany z motoryzacją od ponad dziesięciu lat. Moje doświadczenie obejmuje analizę rynku motoryzacyjnego oraz pisanie artykułów, które mają na celu dostarczenie rzetelnych i aktualnych informacji. Specjalizuję się w ocenie nowoczesnych technologii stosowanych w pojazdach, a także w trendach związanych z ekologicznymi rozwiązaniami w branży. Moje podejście do tworzenia treści opiera się na prostym przekazywaniu złożonych danych w sposób zrozumiały dla każdego czytelnika. Staram się dostarczać obiektywną analizę, która pozwala moim odbiorcom na świadome podejmowanie decyzji. Zobowiązuję się do publikowania informacji, które są nie tylko interesujące, ale przede wszystkim wiarygodne, aby każdy mógł czuć się pewnie korzystając z moich materiałów.

Napisz komentarz

Spedytor morski co robi, ile zarabia? Praca, zarobki, wyzwania